Ζήσι ως το Μάη, να φάς χλουρό τριφύλι. (Υπομονή στην ανέχεια και δυστυχία, ώσπου να έλθουν καλύτερες μέρες).
Οι παροιμίες αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της λαϊκής σοφίας και της πολιτιστικής κληρονομιάς κάθε τόπου. Στον Δρυμό Ελασσόνας, οι παροιμίες έχουν διαμορφωθεί μέσα από την καθημερινή ζωή των κατοίκων, αντανακλώντας τη σοφία, τις εμπειρίες και τις παραδόσεις τους. Πολλές από αυτές σχετίζονται με τη γεωργία, την κτηνοτροφία, τον καιρό, την κοινωνική ζωή και τις ανθρώπινες σχέσεις.
Α
Αγάλι, αγάλι γίνιτι η αγουρίδα μέλι. (Για να πετύχεις κάτι χρειάζεται υπομονή και επιμονή).
Αγάπα του φίλου σ΄, μι τα ελαττώματά τ΄. (Να είσαι ανεκτικός και συγκαταβατικός).
Αγαπάει η Θιος τουν κλέφτ΄αγαπάει κι του νοικοκύρ΄. (Ο Θεός είναι δίκαιος και τιμωρεί το άδικο).
Αγγελική φωνή, από γαϊδάρου στόμα. (Να μη δίνουμε εμπιστοσύνη στα λόγια ανθρώπων, που χαρακτηρίζονται ως ψεύτες, και αναξιόπιστοι).
Άγνιστα κι αϋφαντα στουν αμπλοκό απλουμένα. (Λόγια χωρίς έργα).
Ανεμομαζώματα – ανεμοσκορπίσματα. (Ενέργειες χωρίς σημασία).
Ακόμα δεν τουν είδαμι Γιάνν΄τουν είπαμι. (Να μη βγάζουμε βιαστικά αποφάσεις).
Άκου γέρου συμβουλή και παιδιμένου γνώση. (Να ακούς και να σέβεσαι τη γνώση ηλικιωμένων και έμπειρων ανθρώπων).
Ακούμπα (στηρίξου) αν θέλ΄ς να βασταχτείς (όρθιος). (Να έχεις και να στηρίζεσαι σε καλούς φίλους και συνεργάτες, αν θέλεις να πετύχεις και να προκόψεις στη ζωή σου).
Ακριβουζύγιζι κι ακριβουπούλα. (Να είσαι δίκαιος στις συναλλαγές σου με τους άλλους).
Άκ΄σι η κ΄φός τ΄ν πουρδί, πιρπατεί κι διαλαλεί. (Μεγαλοποίηση ασήμαντων γεγονότων από αστετα πρόσωπα).
Άλλα είνι τα μεγάλα,κι άλλα της Παρασκευής το γάλα. (Να προσέχουμε τα σπουδαία και να μην ασχολούμαστε με τα ασήμαντα).
Άλλα είν΄τα μάτια τ΄ς πέρδικας κι άλλα τ΄ς κουκουβάγιας. (Εκτίμηση φαινομένων).
Άλλα λέει η θεια κι άλλα ακούν τ΄αφτιά. (Όταν δεν ακούμε σωστά ή όταν επίτηδες παραλλάζουμε το νόημα).
Άλλαζ΄η χήνα κι βάζ΄ουδικείνα. Άλλαξι η Μανουλιός κι έβαλι τ, ν κάπα τ΄αλλιώς. (Ίδια κατάσταση, καμμία αλλαγή).
Άλλους έχει τ΄όνομα κι άλλους έχ΄τ΄χάρ΄. (Φήμη – πραγματικότητα).
Άλλους κλάν΄τουν πόρδου, κι άλλους παίρν΄τον πόντο. (Άλλος κάνει το κατόρθωμα κι άλλος αμείβεται).
Άλλους του μακρύ τ΄κι άλλους του κουντό τ΄. (Έλλειψη συνεννόησης).
Αλλού η παπάς κι αλλού τα ράσα τ΄. (Έλλειψη συντονισμού στις δουλειές. Διχασμένες ενέργειες).
Αλλού τα κακαρίσματα κι αλλού γεννούν οι κότις. (Όταν άλλα περιμένουμε και άλλα μας έρχονται – Εκπλήξεις).
Άλουγου χουρίς καπίστρ΄. (Άνθρωπος αχαλίνωτος-ανυπάκουος).
Ανάμεσα σε δυο κακά, το μικρότερο είναι καλύτερο. (Μεταξύ δύο κακών,προτίμα το μικρότερο. “το μη χείρον βέλτιστον”).
Άμα σ΄έρθ΄ένα κακό, πιρίμινι κι άλλου. (Ακολουθία κακών).
Αν δεν λαλήσει τζίτζικας, δεν είναι καλουκαίρι.”Έσκασι η τ΄ζίτζικας ” (Ενδεικτικό σημάδι καλοκαιριού-ζέστης).
Αν δεν πινέ΄σ το σπίτι σ΄δα πέσ΄να σε πλακώσ΄. (Να μην υποτιμούμε τις δυνάμεις μας).
Αν είσι κι παπάς, μι τ΄ν αράδα΄σ΄ θα πάς. (Σειρά προτεραιότητα, χωρίς διακρίσεις).
Αν έκαναν όλις οι γύγις μέλ΄θα έτρωγαν κι οι γύφτ΄μι τα χλιάρια. (Δύσκολα, ακατόρθωτα πράγματα).
Αν έχεις τύχη διάβαινε και ριζικό περπάτει. (Με καλή τύχη, μη φοβάσαι τα εμπόδια και τους κινδύνους).
Άνθρουπου γλέπ΄ς, καρδιά δε γλέπ΄ς. (Ανεξερεύνητα, αδιερεύνητα).
Άνθρωπους αγράμματος, ξύλο απελέκητο. (Αποτέλεσμα αγραμματοσύνης και απαιδευσιάς).
Άβγαλτους στου κουρμπέτ΄. (Άπειρος από προβλήματα της κοινωνικής ζωής).
Ά, νύφ΄, χαμπλά τα μάτια κι σβάρνα τα κουμμάτια. (Φαινομενική σεμνότητα).
Απάν΄ στου χάρου να κι η χαρατσής. (Πάνω στο ένα κακό ήρθε κι άλλο χειρότερο).
Άπλουσι τα πουδάρια σ΄ όσου φτάν΄ η κάπα σ΄. (Πρόνοια – οικονομία. Καλή διαχείρηση οικονομικών).
Απού Μάρτη καλουκαίρ΄ κι απού Αύγουστο χειμώνα. (Εποχιακές προετοιμασίες).
Απού μικρό κι απού τριλό μαθαίν΄ς τ΄ ν αλήθεια. (Ασφάλεια, έλλειψη πονηριάς).
Από μύγα ξύγκι θέλει να βγάλει. (Κερδοσκόπος – κερδοσκοπία).
Απ΄ όξου κούκλα κι από μέσα πανούκλα. (Τα φαινόμενα απατούν πολλές φορές).
Απού παντρειά κι απού παλιά φουρέματα καένας δε μέν΄. (Αναγκαία, αναπόφευκτα στη ζωή).
Απού πάν΄ κόκκινα κι απού κάτ΄ κόσκινα. (Φαινομενική αρχοντιά).
Απού ποιόν βγαίν΄ τα μάτια σ΄ ; Απ΄ τον θ΄ κός΄. (Ζήλεια και φθόνος μεταξύ συγγενών).
Από την πόλη έρχομαι και στην κορφ΄φή κανέλλα. (Αδιαφορία για τα συμφέροντά μας).
Απού το καλουκαίρι η μέρμηγκας σμαζών΄ του φαΐ τ΄. (Χειμωνιάτικη πρόνοια).
Απ΄ τη ζημία διάφουρου (κέρδος) περιμέν΄ τ΄ σ΄. (Φιλάργυρος, φιλοχρήματος).
Απ΄ το ΄να αφτί μπαίν΄ κι απ΄ τα΄ άλλο βγαίν΄. (Αδιάφορος).
Αυτά κι αυτά. (Αμηχανία στη συνέχιση του λόγου).
Άνθρακας ο θησαυρός. (Διάψευση ελπίδων για κάτι καλό).
Άντρα θέλου, τώρα τουν θέλου. (Απαίτηση που ζητείται να πραγματοποιηθεί άμεσα).
Απ΄ του κακό σ΄, του χειρότερο. (Ατυχία).
Άμα ραΐσει το γυαλί δεν ξανακουλλάει. (Δύσκολες σχέσεις από κακή συμπεριφορά).
Άμα χτεί το γάλα μι μπάμπαλα (σκουπίδια) μαζεύεται. (Μετά από μαλώματα δύσκολα επανέρχονται οι σχέσεις όπως νωρίτερα).
Β
Βασιλικός κι αν μαραθεί τη μυρουδιά την έχει. (Ευγενική καταγωγή και συμπεριφορά).
Βάστα μι να σι βαστώ ν΄ ανεβούμι στο βουνό. (Αλληλοβοήθεια).
Βουνό μι βουνό δεν ανταμώνι. (Τα ακατόρθωτα – κατωρθωτά).
Βρήκι η γύφτους τη γιννιά τ΄ κι αγαλλίασι η καρδιά τ΄. (Συνάντηση μεταξύ συγγενών που έχουν καιρό να ανταμώσουν και χαίρονται).
Βρουχί πιρασμέν΄ κάπα δεν χρειάζεται. (Πρόβλεψη – πρόληψη).
Γ
Γάιδαρος δεμένους, αγάς αναπαυμένους. (Ασφάλεια – συγουριά).
Γαϊδουρ΄νό πρόσουπου. (Αδιαντροπιά).
Γείτονα καλό έχ΄ ς, θιο έχ΄ς. (Εκφράζει τα προτερήματα της καλής γειτονίας).
Γιλάει καλύτερα, όποιος γιλάει τιλιυταίους. (Αβίαστη ενέργεια – συγουριά).
Γιλάει σα χαζός. (Ανεξήγητη συμπεριφορά).
Γιάνν΄ςκιρνάει, Γιάνν΄ς πίνει. (Ατομικισμός).
Για χάρη τ΄βασιλικού, ποτίζιτει κι γλάστρα. (Συμβατική τιμή).
Για ψύλλου πήδημα. (Ευθιξία για ασήμαντη αφορμή).
Γίδα ψώραβ΄ κι τουν ούρου απάν΄. (Ψωροπερίβανος-η, υπεριφάνεια χωρίς αντίκρισμα).
Γίν΄καν τα κράνα κόκκινα. (Προσποίηση για κάτι που δεν θα πραγματοποιηθεί).
Γλίτουσι ώρα, να ζή΄εις χρόνια. (Αποφυγή απρόοπτων κινδύνων).
Γλυκάθ΄κι η γριά στα σύκα, θα φάει κι τα σ΄κόφ΄λλα. (Λαιμαργία. Παράλογη και υπερβολική απαίτηση).
Γλυκός η ύπνους την αυγή, γυμνός η κώλους τ΄Λαμπρή. (Ανταμοιβή ακαμάτη, τεμπέλη).
Γλώσσα έχ΄κι μιλιά δεν έχ΄. (Έμπιστος-εχέμυθος).
Γουρούν΄στου σακί αγόρασι. (Να ελέγχουμε τις πράξεις συναλλαγής).
Γυρεύ΄ψύλλου στ΄άχυρα. (Ψάχνει το ακατόρθωτο).
Γυρίζ΄η τρουχός. (Αλλάζουν τα πράγματα).
Γύρσι η τσέντζιρις κι βρήκι το καπάκ΄. (Όμοιος στον όμοιο).
Γλίτουσι απ΄τ΄χάρου τα δόντια. (Ανέλπιστη σωτηρία).
Δ
Δαν΄κό κι αγύριστου. (Δάνειο χωρίς επιστροφή).
Δεν είδα καλό απ΄τα μάτια κι θα ιδώ απ΄τα τσίνουρα. (Δεν περιμένει καλό από κανέναν).
Δ΄λέψι σαν αργάτ΄ς κι φάι σα νοικουκύρ΄ς. (Ζήσε με αξιοπρέπεια).
Δυο γαϊδάροι μάλουναν σι ξένη αχυρώνα. (Διεκδίκηση κυριότητας ξένης ιδιοκτησίας).
Δυο καρπούζια δε χουρούν στ΄ν ίδια αμασχάλη. (Αδιαχώρητο, δύσκολο).
Δώσ΄μι να φάου κι πες μι να σκάσου. (Εκπλήρωσε την επιθυμία μου και βρίσε με).
Ε
Έγινελαγός ή έγινε καπνός. (Εξαφανίστηκε).
Έδισι του γάιδαρο. (Σύγουρο αποτέλεσμα, εξασφάλιση).
Εδώ είν΄η παράδεισος, ιδώ κι η κόλασ΄. (Εδώ εκπληρώνονται, όλα).
Είν΄αλάργα του σκουτάδ΄; Κλείσ΄τα μάτια να του ιδείς. (Άμεση απόδειξη).
Είπι η γάιδαρους τουν πετεινό κεφάλα. (Ειρωνεία με αποδέκτη τον είρωνα).
Έκαμα μια τρύπα στου νιρό. (Χαμένος κόπος).
Εκεί που μας χρουστούσαν μας πήραν κι του βόδ΄. (Αχαριστία, κατάφορη αδικία).
Έλα πατέρα να σι δείξου, πού τό ΄χει η μάνα μ; ή έλα παππού να σι δείξου τ΄αμπελουχώραφά σ΄. (Πρόωρη πυλυμάθεια με επιδεκτικό τρόπο).
Έμαθι γυμνός κι αντρέπιτι ντυμένους. (Άνθρωπος που δεν μπορεί να συνιθήσει σε κάτι καινούργιο).
Εμ΄γαλάτα εμ΄μαλλάτα, εμ΄τ΄αρνιά θηλ΄κά. (Πλεονεξία).
Εμείς οι βλάχ΄, όπους λάχ΄. (Έλλειψη προγραμματισμού).
Ένας κούκους δε φέρνει τ΄άνοιξη. (Χρειάζεται συλλογική προσπάθεια).
Εννιά εχ΄η μήνας. (Τέλεια αδιαφορία).
Έπιασα ένα διάουλου. τουν αφήνου δε μ΄άφήν΄. (Κακή συναναστροφή.δύσκολο ξέμπεγμα).
Εύκολα τα λόγια μα δύσκολα τα έργα.(Υποσχέσεις απραγματοποίητες).
Ευχή γονιού πάρει κι μη φοβάσει τίποτα. (Οι ευχές των γονιών, μας συνοδεύουν σ΄όλες τις δυσκολίες της ζωής).
Έχασι τ΄αβγά κι τα καλάθια. (Έχασε τον έλεγχο των λόγων και των πράξεων).
Έχ΄αρβανίτ΄κου κιφάλ΄. (Ισχυρογνώμονας).
Έχ΄η γούνα σ΄ράμματα. (Απειλή για ανταπόδοση εκδίκησης).
Έχ΄λιρουμέν΄τ΄φουλιά τ΄. (Αυτός που προσπαθεί να κρύψει την ενοχή του).
Έχει η κιρός γυρίσματα. (Προσεκτικοί και συνετοί απέναντι στους άλλους από όποια θέση και αν βρισκόμαστε, για να περιμένουμε τα ίδια όταν αλλάξουν οι καταστάσεις).
Έχ΄το μυαλό στα πουδάρια. (Όποιος κάνει βιαστικά τις δουλιές του και αναγκάζεται να τις επαναλάβει).
Έχ΄του σκ΄λήκ΄στουν κώλου. (Ανήσυχος, ασίγαστος άνθρωπος).
Έχ΄ς ισύ, έχου κι ΄γω, έχου ιγώ έτσ΄είνι αυτά τα πράγματα. (Συμφεροντολόγος).
Εγώ στου γάμου σ΄δα κουβαλνώ νιρό μι του κόσκ΄νου. (Χαμένος κόπος, απραγματοποίητη υπόσχεση).
Είνι μανίκ΄η δ΄λειά. (Δύσκολο εγχείρημα).
Ζ
Ζήσι ως το Μάη, να φάς χλουρό τριφύλι. (Υπομονή στην ανέχεια και δυστυχία, ώσπου να έλθουν καλύτερες μέρες).
Η αλήθεια είνι πικρή. (Όταν αποφεύγουμε να απαντήσουμε ευθέως για κάτι που έχουμε κάνει).
Η αλ΄πού ικατό χρουνών κι τ΄αλ΄πουδάκι ικατόν ένα. (Επίδειξη γνώσεων και πονηριάς των μικρών προς τους μεγάλους).
Η αλ΄πού ουρκίσ΄κι να μη ξαναφάει κότις. (Μη επιτρεπτές επαναλαμβανόμενες κακές συνήθειες).
Η γάτα όταν δε φτάν΄τα ψάρια, τα φτύνει. (Φαινομενική αδιαφορία και περιφρόνηση, προς ότι δε μπορούμε να αποχτήσουμε).
Η γλώσσα κόκκαλα δεν έχ΄κι κόκκαλα τσακίζ΄. (Πρέπει να είμαστε αρκετά προσεκτικοί για ότι λέμε γιατί μπορεί να κάνουμε συνανθρώπους μας να υποφέρουν).
Η δ΄λειά, δ΄λειά, κι η χουρός γαϊτάν΄. (Προγραμματισμός και πρόβλεψη για όλα).
Ήθιλα να πέσου, κατ΄καλά που μ΄έσπρωξες. (Ροπή προς το κακό).
Η καθαριότητα είνι μισή αρχοντιά. (Φανερώνει ευγένεια, ανωτερότητα, ποιότητα ζωής).
Η καλή νοικοκυρά πριν πεινάσει μαγιρεύει. (Πρόνοια για κάθε μας ενέργεια).
Η καλή μέρα απ΄το προυί φαίνιτι. (Η έκβαση των υποθέσεων κατά τη διάρκεια της ημέρας).
Η κότα πίν΄νιρό κοιτάει κι τουν ουρανό. (Ευγνωμοσύνη σε κείνους που μας ευεργετούν).
Η μικρή πατ΄λιά, κρύβ΄τρανό λαγό. (Υποτίμηση ανθρώπου με μεγάλες ικανότητες).
Ή μικρός μικρός παντρέψ΄ή μικρός καλοϊρέψ΄. (Οφείλουμε να παίρνουμε έγκαιρα τις αποφάσεις μας).
Η ντρουπίτσα τρώει πετρίτσα. (Να μην είμαστε ντροπαλοί και διστακτικοί).
Η νύφ΄όταν δε θέλ΄να ζμώσ΄όλη μέρα κοσκινίζ΄. (Απροθυμία, κωσυσιεργία για δουλειά).
Η ομόνοια κτίζ΄κι η διχόνοια γκρεμίζ΄. (Πρέπει να ομοφωνούμε ώστε να έχουμε σωστά αποτελέσματα).
Η παλιά η κότα έχ΄του ζ΄μί. (Η εμπειρία των ηλικιωμένων ανθρώπων).
Ήρθαν τ΄άγρια να διώξ΄ν τα ήμιρα. (Ευκαιριακή εκμετάλευση για απόκτηση αγαθών, που ανήκουν σε άλλους).
Ήλθι η Αϊλιάς βάλει ξύλα στ΄φωλιάς. (Προετοιμασία για το χειμώνα).
Η τιμή, τιμή δεν έχ΄κι χαρά σ΄αυτόν απ΄τ΄έχ΄. (Η τιμή είναι ανεκτίμητη αρετή και δεν υπάρχει κόστος αγοράς).
Η παλαβός είδι του μι΄τσμένου κι φουβίθ΄κι. (Αποτέλεσμα μέθης).
Η τζιουμπάνος η καλός, σαν του λαγό κοιμάτι. (Ευσυνειδησία).
Η φθόνος τρώει τουν άνθρουπου κι η σκουριά του σίδηρου. (Αποτελέσματου του φθόνου).
Η φόβους φυλάει τα έρμα. (Και αν δεν υπάρχουν μέτρα φύλαξης, ο κλεφτης όταν δεν το ξέρει δεν τολμά).
Η ψεύτ΄ς κι η κλέφ΄ς τουν πρώτου χρόνου χαίρουντι. (Αργά ή γρήγορα θα αποκαλυφθεί το γεγονός).
Θ
Θα γιλάσ΄κι το παρδαλό κατσίκ΄. (Ειρωνικά όταν πρόκειται να φανερωθεί κάποιο μυστικό).
Θα μας κόψ΄ν το νιρό απ΄τ΄ αυλάκ΄. (Απραγματοποίητη απειλή).
Θα μπ΄δήσου πετέρα, θα σι δω παιδί μ΄. (Καυχησιάρης).
Θα μας ξινίσ΄η τραχανάς. (Όταν κάποιος θυμώνει και θέλει να αποτραβηχθεί από την παρέα).
Θα του πάρ΄ς στ΄ αλώνια. (Δανεικό κι αγύριστο).
Θέλτ΄ς παιδί μ΄να φας, φάει κι ησύχασι. (Όταν δεν μπορεί να βρεθεί συνησταμένη για το τι θα φάει το παιδί).
Θέλου ν΄αγιάσου, αλλά δε μι αφήν΄οι διαόλοι. (Εμπόδια για πραγματοποίηση κάποιου καλού έργου).
Θηρίου ψόφιου. (Ακίνδυνος αντίπαλος).
Ι
Κ
Καθαρός ουρανός, αστραπές δε φοβάται. (Ο αθώος δεν φοβάται από καμία κατηγορία εναντίον του).
Κάθι δ΄λειά φοβάτι τουν τιχνίτη τ΄ς. (Ο ειδικός τα καταφέρνει όλα).
κάθι αμπόδιου για καλό. (Αποφυγή κακού).
Κάθι κόκουτας στ΄ν κουπριά τ΄λαλάει. (Καθένας στον τόπο του είναι πιο θαραλλέος και πιο αποφασιστικός).
Κάθι μαχαλάς και τάξη, κάθι χώρα και ζακόνι (συνήθεια). (Κάθε τόπος έχει τα δικά του έθιμα και συνήθειες).
Κάθι χήρα τουν καημό τ΄ς κλαίει. (Καθένας έχει τα δικά του προβλήματα).
Κάθι πέρσι κι καλύτιρα, κάθι φέτους κι χειρότιρα. (Δύσκολα χρόνια που ακολουθούν).
Κάθι πράμα στον κιρό τ΄. (Ανθρώπινες σχέσεις, γάμος, παιδοποιία, κ.α έρχονται με τη διάρκεια του χρόνου).
Κινούργιου κόσκ΄νου πού να σι κριμάσου, παλιό πού να γι πιτάξου. (Λέγεται για κάποιον που ρίχνει βάρος στις καινούργιες γνωριμίες του και αδιαφορεί για τις παλιές).
Κινούργιο φίλου πιάσι, παλιό μην τουν αφήν΄ς. (Επέκταση και διατήρηση φιλικών σχέσεων και γνωριμιών).
Κι οι τοίχ΄έχ΄ν αφτιά. (Προσοχή σε ότι λέμε γιατί πάντα υπάρχει ένα αυτί που κρυφακούει).
Κι τ΄αλαφριά κι τα βαριά στου γάιδαρου. (Όταν τα βάρη πέφτουν στους ίδιους. ανισότητα κατανομής βαρών).
Κάηκι απ΄τ΄ν κουρκούτ΄φυσάει κι του γιαούρτ΄. Δυσπιστία, έλλειψη εμπιστοσύνης).
Κι τα πολλά να τα παίρν΄ς κι τα λίγα να μη τ΄αφήν΄σ΄. (Εκφράζεται από επαγγελματίες για την ποσότητα της δουλειάς).
Κακό σκ΄λί ψόφου δεν έχ΄. (Αντοχή στις δοκιμασίες).
Καλημέρα Γιάνν΄, κουκιά σπέρνου. (Αδιαφορία για την καθημερινότητα, όταν δεν θέλει να συμετάσχει στην κουβέντα).
Κάλλιου αργά, παρά πουτέ. (Αργά και σύγουρα).
Κάλλιου βριγμένους παρά φουρτουμένους. (Προτιμάτε τα λιγότερο δύσκολα).
Κάλλιου γαϊδουρόδενε παρά γαϊδουρογύρευε. (Να ενεργούμε με ασφάλεια και σιγουριά).
Κάλλιου πέντε κι στου χέρ΄παρά δέκα κι καρτέρ΄. (Προτιμάτε τα λίγα αλλά που είναι σίγουρα).
Κάλλιου ύπνους παρά δείπνους. (Καλύτερος ο ύπνος από το φαγητό).
Καλύτερα να σι πάρ΄η γιατρός, παρά η παπάς. (Ελπίδα ζωής).
Καλύτιρα να τουν ντύν΄ς, παρά να τουν ταιζ΄ς. (Λαίμαργος και πολυφαγάς).
Κάνι το καλό κι ρίξ΄του στου γιαλό. (Αγαθοέργια χωρίς ανταπόδοση).
Κάν΄την τρίχα τριχιά. (Μεγαλοποιεί τα γεγονότα).
Κάποιος δεν είχι που να μείν΄ήθηλε κι στ΄παπά του σπίτ΄. (Εκλεκτός, παράλογα απαιτητικός).
Κάποιον χάρζαν΄του γουμάρι, το κειτούσε κι στά δόντια. (Απαράδεχτη εκλογή δώρου).
Κατά μάνα κατά κύρη, κατά γιό κι θυγατέρα. (Κληρονομικότητα. Όπως είναι οι γονείς, έτσι είναι και τα παιδιά τους).
Κατά του γουμάρ΄κι του σαμάρ΄. (Ανάλογη μεταχείριση).
Κάτι τρέχ΄στα γύφτικα. (Ασήμαντα πράγματα που μεγαλοποιούνται).
Κατόπιν εορτής. (Αργοπορημένα).
Κι η άγιους φοβέρα θέλ΄. (Και οι ισχυροί πρέπει να πιέζονται).
Κλαίν΄οι χήρις, κλαίν΄κι οι παντριμένις. (Αδικαιολόγητα παράπονα).
Κοιμάτι μι τα τσαρούχια. (Ανέμελος, αδιάφορος, δεν ξέρει τι του γίνεται).
Κοιμάτι όρθιος. (Απρόσεχτος).
Κοίταμι μι τ΄ονα μάτ΄να σι τηρίσω μι τα δυο. (Ανταπόδοση αγάπης, αλληλεγγύης και αφοσίωσης).
Κουντά στα ξιρά καίουντι κι τα χλωρά. (Μαζί με τους κακούς αδικούνται και οι αθώοι).
Κουντά στου νου κι η γνώση. (Να ενεργούμε με περίσκεψη).
Κόρακας κουράκου μάτ΄δε βγάζ΄. (Συγγένεια,Σόι,ή οι έχοντες κοινά συμφέροντα δεν αυτοτιμωρούνται).
Κότα, πίτα του Γινάρι, κόκουτα τουν αλουνάρι. (Κάθε φαγητό στην εποχή του).
Κούνια που σι κούναγι. (Απειλή).
Κουρόμλα τα δάκρ΄α. (Κλάμα με χοντά δάκρια)
Κρέμιτι απού μια τρίχα. (Μεγάλος κίνδυνος ζωής).
Κρύψ΄κι χούιαξι. (Όταν δεν μπορούμε να κρατήσουμε μυστικό).
Κ΄τσάθ΄κι η γκαμήλα απ΄τ΄αφτί. (Δικαιολογία για αποφυγή ευθύνης).
Κ΄τσοί γκαβοί στουν Άι Παντιλιήμουνα. (Όταν όλοι τροστρέχουν σε κάθε περίπτωση).
Κώλους κι βρακί. (Στενή σχέση και φιλία χωρίς μυστικά).
Κώλους κρυουμένους. (Φλύαρος, χωρίς έλεγχο).
Κοιμισμένους. (Απρόσεχτος).
Λ
Λαγουκοιμάτι. (Κοιμάται ανάλαφρα. Υποκρίνεται ότι κοιμάται).
Λαγός τη φτέρη έσειε, κακό του κεφαλιού του. (Απερισκεψία σε περίπτωση κινδύνου, αποκάλυψη της θέσης μας).
Λαθιμέν΄γλώσσα λέει τ΄ν αλήθεια. (Πρέπει να εκφραζόμαστε καθώς πρέπει και όχι να αναμιγνύουμε και ψέματα).
Λίγου σ΄άκ΄σα, κι πολλά κατάλαβα. (Εντυπώσεις και συγκρότηση άποψης).
Μ
Μαζί κουβιντιάζουμι κι χώρια καταλαβαίνουμι. (Ασυνεννοησία).
Μάζιυϊ κι ας είνι κι ρώγις. (Οικονομία, προνόηση).
Μάζιψέ μι όταν μι βρεις,για να μ΄έχ΄όταν μι χρειαστείς. (Πρόνοια).
Μαθαίν΄η αρκούδα κι χουρεύ΄. (Εκπαίδευση, συνήθεια).
Μάθι τέχνη κι ασ΄την να κι αμα πεινάσ΄πιάστιν΄να. (Πρόνοια για το μέλλον).
Μαλλιά απ΄τσιόνια. (Φτώχεια ανέχεια).
Μάρτ΄ς γδάρτ΄ς κι κακός παλουκουκάφτ΄ς. (Απότομες καιρικές μεταβολές του Μαρτίου).
Μας κάν΄τουν κόκουρα. (Παλικαρισμοί).
Μάσ΄τα να τ΄αρμέξουμι!. (Επανάληψη της ίδιας πράξης).
Μάτια που δε φαίνουντι γλήγουρα λησμουνιούντι. (Τα επακόλουθα της απομάκρυνσης).
Μιρουδούλι, μιρουφάι. (Αγώνας για το μεροκάματο).
Μι στραβό αν κοιμηθείς του προυί θ΄ αλληθουρί΄ειζ΄. (Αποτελέσμα κακής συναναστροφής).
Μι τα λόια χτίζου ανώ΄ια κι κατώ΄ια. (Λόγια κενά, χωρίς έργα).
Μεταξύ κατεργααίων ειλικρίνεια. (Κακώς εννοούμενη αλληλεγγύη).
Μι τ΄ν αράδα ξιούντι τα γουμάρια. (Ανταπόδοση καλού ή κακού).
Μι του θ΄κόσ΄,φάι κι πιε κι αλισβιρίσ΄μην έχ΄ς. (Να αποφεύγεις οικονομικές συναλλαγές με συγγενικά πρόσωπα, προς αποφυγή παρεξηγήσεων).
Μη δεις ψηλό κι φουβηθείς, κουντό κι ξιθαρρέψεις. (Να μη περιφρονείς τους μικρούς και αδύνατους στην όψη).
Μη λες μιγάλα λό΄ια. (Να μην είσαι καυχησιάρης, και υπόσχεσε μεγάλα πράγματα).
Μη ρίχν΄ς λάδ΄στ΄φωτιά. (Να αποφεύγεις να συμβαζίζεις με απόψεις που θα φέρουν παρεξήγηση).
Μη φυτρών΄ς ικεί που δε σι σπέρν΄. (Να μην ανακατεύεσαι σε ξένες δουλειές).
Μια στου καρφί κι μια στου πέταλου. (Αστάθεια στις ενέργειες).
Μικρός διάουλους, τρανά τσαρούχια. (Να προσέχουμε τις εκφράσεις μας μπροστά σε μικρά παιδιά που μπορελι να μεταφέρουν τα λόγια μας και να δημιουργήσουν μεγάλα προβλήματα).
Μιλάει του κρασί. (Ο μεθυσμένος δεν ελέγχει τα λόγια του).
Μ΄όποιον δάσκαλο θα κάτ΄σ΄, τέτοια γράμματα θα μάθ΄σ΄. (Επίδραση καλής ή κακής συμπεριφοράς ανάλογα με το άτομο που θα συναναστραφείς).
Μπάτι σκύλ΄ αλέστι κι αλισκά μη δίν΄τι. (Σύγχυση, αναστάτωση, ασυνεννοησία).
Μπρος στα κάλλη τι΄νι η πόνους. (Σωματική καταπόνηση για επίδειξη της ομορφιάς).
Μπρουστά σι κάν΄του φίλου κι απού πίσου του σκύλου. (Υποκριτική συμπεριφορά).
Μύγα στου σπαθί τ΄δε δέχιτι. (Υπερευαίσθητος στα πειράγματα των άλλων).
Ν
Ν΄ακούς πουλλά κι να λες λίγα. (Διδάσκεσαι ακούωντας, και να μη φλυαρείς πολυλογώντας).
Να΄ νι καθαρά κι ας είν΄κι μπαλουμένα. (Ευπρέπεια στην εμφάνιση).
Να΄ σι καλά τουν Αύγουστου, που ΄νι παχιές οι μύγις. (Παρηγοριά στους αρρώστους για να πέρνουν κουράγιο).
Ν΄αφήσουμι του γάμου, να πάμι για πουρνάρια. (Άστοχη ενέργεια-κακή εκτίμηση των πραγμάτων).
Να σι φ΄λάγ΄η Θιος από παλιό ζηκλιάρ΄(ζητιάνο), κι απού κινούριου νοικουκύρ΄. (Ο πρώτος είναι επίμονα απαιτητικός και ο δεύτερος σκληρός προς τους φτωχούς).
Να χαλάσουμι του υνί να φκιάσουμι βιλόν΄. (Επιζήμια σπατάλη).
Νησ΄κό αρκούδ΄δε χουρεύ΄. (Όποιος δεν αμείβεται καλά, δεν αποδίδει καλό έργο).
Ντρουπή δεν είνι η δ΄λειά, αλλά η τιμπιλιά. (Συμβουλή για αποφυγή τεμπελιάς).
Ξ
Ξέρ΄ η βλάχος απού τυρί. (Ειδικότητα).
Ξίψουμα κι δίχως ρόγα. (Εκμετάλευση φτωχού, τσιγκουνιά).
Ξισκίσκι στα γέλεια. (Ακατάπαυστο γέλιο).
Ο
Στις παροιμίες αυτές όπως θα φανεί παρακάτω αντικαθήστατε το (Ο) με το (Η) που ακόμα και σήμερα προφέρεται από τους κατοίκους του χωριού μας αλλά και όλης σχεδόν της περιοχής μας.
Η Απρίλ΄ς τα λουλούδια κι η Μάης τα τραγούδια. (Κάθε μήνας έχει τις χαρές του).
Η αργός (τεμπέλης) κάθι μέρα έχ΄τ΄γιουρτή τ΄. (Αργία για τον τεμπέλι).
Η βριγμένους τ΄βρουχή δεν τ΄φοβάτι. (Ο χτυπημένος από τη μοίρα τίποτα δεν έχει να φοβηθεί).
Η διάουλος έχ΄πουλλά πουδάρια. (Ο πονηρός έχει πολλά τεχνάσματα).
Η διάουλος του σόι κυνηγάει. (Ζήλεια και φθόνος μεταξύ συγγενών).
Η Θιος αργάει, αλλά δεν αλησμουνάει. (Θεία δικαιοσύνη).
Η Θιος είνι ψηλά μα γλέπ΄χαμπλά. (Θεία πρόνοια και δικαιοσύνη).
Η Θιος σκάλις ανιβάζ΄, κι σκάλις κατιβάζ΄. (Άλλους υψώνει και άλλους ταπεινώνει).
Οι καλοί λογαριασμοί, κάνουν τους καλούς φίλους. (Τίμιες συναλλαγές, μεγάλη φιλία).
Οι πολλές μαμές, βγάζ΄ν του πιδί γκαβό. (Ασυμφονία γνώμης, έλλειψη ευθύνης).
Η κάβουρας στ΄ν τρύπα τ΄είνι τρανός αφέντ΄ς΄. (Διαφέντεμα ιδιοκτησίας).
Η καλός η γείτουνας είνι καλύτιρους κι απ΄αδιρφό. (Καλλιέργεια, αποτελέσματα καλών γειτονικών σχέσεων).
Η καλός η καπιτάνιος στ΄φουρτούνα φαίνιτι. (Φιλική συμπαράσταση, Υπευθυνότητα).
Η καλός η μύλους όλα τ΄αλέθ΄. (Γερό στομάχι).
Η καλός η φίλους, στ΄ανάγκ΄φαίνιτι. (Φιλική συμπαράσταση).
Η κιουτής, πραματιυτής δε γένιτι. (Το εμπόριο θέλει τόλμη).
Η κόσμος το χει βούκινο κι μεις κρυφό καμάρ΄. (Κοινό μυστικό που αποφεύγουμε να το κοινοποιήσουμε).
Η κώλους τ΄, για άβραστου γάλα είνι! (Άτολμος και δειλός).
Όλα ιδώ πληρώνουντι. Κι τα καλά κι τα κακά. (Επίγει ανταμοιβή).
Όλα τα γρούνια, τ΄ν΄ίδια μύτ΄έχ΄ν΄. (Όλοι είναι το ίδιο).
Όλα τα δάχ΄λα δεν είνι ίσια. (Ανομοιότητα χαρακτήρων).
Όλα τα ΄χει η Μαριορή, ο φερετζές της έλειπε. (Αταίριαστη χρήση).
Η λόγους μη χόρτασι κι του ψωμί σ΄φάτου. (Φιλοφρόνηση χωρίς έργα).
Όλ΄γιλούσαν μιτ΄ιμένα, χάνουμαν κι ιγώ απ΄τα γέλια. (Αφέλεια).
Όλοι-όλοι αντάμα κι η ψώραβους αχώρια. (Αυτόβουλη απομόνωση ιδιότροπου).
Η λύκους έχ΄τ΄όνομα κι η αλ΄πού τη χάρ΄. (Δύναμη – πονηριά).
Η λύκους στ΄ν αντάρα χαίριτι. (Ο κακός εκμεταλλεύεται τη σύγχιση και την αναταραχή για να δράσει).
Η λύκους του μαλλί τ΄αλλάζ΄΄. (Αδιόρθωτος).
Η νησ΄κός κουμμάτια ουνειρεύιτι. (Επιθυμίες ανεκπλήρωτες).
Όξου απ΄του χουρό πουλλά τραγούδια λέμι. (Καυχησιές χωρίς περιεχόμενο).
Όπ΄ακούς πολλά κιράσια, κράτα μικρό καλάθ΄. (Να είμαστε συγκρατημένοι στις φημολογίες).
Όπ΄λαλούν πολλά κουκόρια, αργεί να ξημιρώσ΄. (Πολυαρχία – ασυνεννοησία).
Όποιος έχ΄τ΄μύγα μυγιάζιτι. (Αυτός που δείχνει ενοχή σε πράξη που έκανε).
Η πνιγμένους απ΄τα μαλλιά τ΄πιάνιτι. (Σανίδα σωτηρίας απελπισμένου που κινδυνεύει).
Όποιος ανακατεύιτι μι τα πίτιρα, τουν τρων οι κότις. (Να αποφεύγουμε ανάμειξη σε ξένες υποθέσεις).
Όποιος βιάζιτι σκουντάφ΄τ΄. (Απροσεξία).
Όποιους δεν έχ΄μυαλό έχ΄πουδάρια. (Απρονοησία).
Όποιους ελεεί φτουχό δανείζ΄το θιο. (Ελεημοσύνη).
Όποιους έχ΄τα γένια΄, έχ΄κι τα χτένια. (Υπεύθυνος για τις πράξεις του).
Όποιους έχ΄του μέλ΄στα δάχ΄λα τ΄αγλύφ΄. (Συμφέρον).
Όποιος θέλ΄να φάει ψάρια, πρέπ΄να βρέξ΄τουν κώλου τ΄. (Τίποτα δεν κερδίζεται χωρίς κόπο).
Όποιος κάηκι στ΄κουρκούτ΄φσάει κι του γιαούρτ΄. (Μέτρα προφύλαξης).
Όποιος καν΄του σταυρό τ΄, του θιο έχ΄στου πλιυρό τ΄. (Ο Θεός εισακούει τις προσευχές μας).
Όποιος κυνηγάει δυο λογοί, δεν πιάν΄κανέναν. (Πλεονεξία, Αναποτελεσματικότητα).
Όποιους λέει την αλήθεια έχ΄το Θιο βοήθεια. (Η αλήθεια είναι αυτή που βοηθάει τον καθένα μας και αποκαλύπτεται απο το Θεό όταν πρέπει).
Όποιος πιρπατεί μυρίζ΄κι όποιος κάθιτι βρουμάει. (Η εργασία είναι τιμή και η αργία μητέρα κάθε κακού).
Όποιους αμπδάει πουλλά παλούκια, τουν μπαίν΄κι ένα στουν κώλου τ΄. (Ο ανήσυχος και απρόσεκτος αυτοτιμωρίται).
Όποιους σκάβ΄του λάκου αλλ΄νού, πέφτ΄η ίδιους μέσα. (Τιμωρία του εαυτού μας απο δικές μας ενέργειες).
Όπ΄η φτουχός κι η μοίρα τ΄. (Ακολουθία θλιβερών γεγονότων).
Όπους βρήκις νύφ΄, όχ΄όπους ήξιρνις. (Προσαρμογή στο νέο περιβάλλον).
Όσα δεν φτάν΄η αλεπού, τα κάνει κριμαστάρια. (Φαινομενική περιφρόνηση).
Όσα έρθ΄ν κι όσα πάν΄. (Ανεμελιά, αδιαφορία).
Όπως στρώς έτσι θα κιμ΄θείς. (Ανταμοιβή).
Όσα ξέρ΄η νοικοκύρ΄ς δεν τα ξέρ΄η μουσαφίρ΄ς. (Λέγετε όταν οι έξω απο το σπίτι προσπαθούν να επιβάλουν απόψεις).
Όσα φέρν΄η ώρα δεν τα φέρν΄η χρόνους. (Απρόβλεπτα – απρόοπτα).
Όσου κι αν πλέν΄τ΄τον Αράπ΄το σαπούνις χαλάς. (Ματαιοπονία).
Όταν βουλιέτι (βούλεται) η φτουχός να χουρέψ΄, σπάζ΄ν τα νταούλια. (Άτυχος-ατυχία).
Όταν δε θέλ΄η λαγουνίκα να πιάσ΄λαγό, κι στ΄πατλιά νατουν βρει δεν τουν πιάν΄. (Απροθυμία για δουλειά).
Όταν έχ΄τέτοιοι φίλ΄, τι τ΄ς χαλεύσ΄τ΄ς ουχτροί! (Κακόπιστοι φίλοι-ύπουλη φιλία).
Όταν λείπ΄η γάτα χουρεύν΄τα ποντόκια. (Ασυδοσία απο έλλειψη επιτήρησης).
Όταν σι γλέπου μπράτ΄μι σι θυμούμι. (Επιπόλαιη φιλία).
Ό,τ βρέξ΄ας κατιβάσ΄. (Αποφασιστικότητα).
Ό΄τ΄γράφ΄δεν ξιγράφ΄. (Τύχη, ριζικό).
Ό,τ γιαλίζ΄δεν είνι χρυσός. (Ευτελής αξία).
Ό΄τ΄κάν΄η γίδα στου πουρνάρ΄, του βρίσκ΄στου τουμάρ΄. (Ανταπόδοση κακής πράξης).
Ό,τ΄σπείρ΄ς θα θιρίέις. (Ανταμοιβή, ανταπόδοση).
Ούτι στουν Άγιου κιρί δε δίν΄. (Τσιγκουνιά).
Π
Πάει κι η κόκουτας να ιδεί κι τον φόρτουσαν μαλλί. (Περιέργεια).
Πάει στραβά σαν τουν κάβουρα. (Ανάποδος άνθρωπος).
Παλιό γουμάρ΄, κινούργια πιρπατ΄σά. (Δύσκολη η αλλαγή συνήθειας).
Παπούτσι από τον τόπους κι ας είνι κι μπαλουμένο. (Επιλογή συζήγου από τον ίδιο τόπο).
Πάρι νύφ΄απού σειρά κι σκύλου απού κουπάδ΄. (Ποιοτική εκλογή, κληρονομικό βάρος).
Πάρτουν τ΄σκούφια. (Δεν μπορείς να πάρεις τα δανικά).
Πάρι τον έναν κι χτύπα τον άλλον. (Όλοι είναι ίδιοι).
Παρηγουριά στουν άρρουστου, ώσπου να βγει η ψυχή τ΄. (Ευχές, συμβουλές και υποσχέσεις χωρίς βοήθεια).
Παρ΄τουν στου γάμου σ΄να σι πει κι τ΄χρόν΄. (Απερίσκεπτος, επιπόλαιος).
Πάτ΄σι στ΄αβγό, κι έφτασι στουν ουρανό. (Υπεροψία).
Πέρα βρέχ΄. (Τέλεια αδιαφορία για όσα συμβαίνουν γύρω μας).
Πέσι πίτα να σι φάου. (Απόλυτη τεμπελιά).
Πιτάει η γάιδαρους; Πιτάει. (Ευπιστία και αφέλεια).
Πέταξι του π΄λί. (Χαμένη ευκαιρία).
Πέταξαν τα π΄λιά. (Μεγάλωσαν και έφυγαν τα παιδιά από τους γονείς).
Πηγαίνω αργά, γιατί βιάζομαι. (Ασφάλεια, σιγουριά).
Πήγι αδιάβαστους. Πήγι σαν του σκ΄λί στ΄αμπέλ΄. (Αδικοχαμένος).
Πήγι για μαλλί κι βγήκι κουριμένους. (Άτυχη επιχείρηση).
Πιάσ΄κι στα πράσα. (Ψεύτης, κλέφτης).
Πιε νιρό να έχ΄ς του κιφάλ΄γιρό. (Αποφυγή απο οινοπνευματώδη ποτά).
Πού σαν Γιάννιμ΄στου χωράφ΄, τι έφκιανις; Καντίπουτα. (Αργόσχολος).
Πού κριμούν του κυπρί; Στ΄ν καλή τ΄γίδα. (Δικαικολογία για γυναίκα που της βγαίνει το κακό όνομα).
Πραξία – ιβρία. (Ότι πράξης την ίδια ανταμοιβή θα έχεις).
Πρίτς Μαρτάκη μ΄, τα ξιχείμασα τ΄άρνιά κι τα κατσίκια. (Άκαιρη χαρά και καύχηση).
Πως παν τα πιδιά σ΄κόρακα; Όσου παν κι μαυρίζ΄ν. (Δυσοίωνες προβλέψεις για το μέλλον).
Πρώτα βλέπ΄ς του γείτουνα κι ύστιρα τουν ήλιου. (Καλλιέργει καλών γειτονικών σχέσεων).
Ρ
Ράβι, ξήλουνι, δ΄λειά να μη σι λείπ΄. (Συνεχείς αργοποριμένη ενασχόληση).
Ράισι του γυαλί. (Πολλά δύσκολη η αναθέρμανση καλών σχέσεων ανάμεσα στους ανθρώπους και ίδιαίτερα στους σπιτικούς και συγγενείς).
Σ
Σακί άδειου, ουρθό δε στέκιτι. (Αποτέλεσμα ασιτίας, πείνας).
Σαν ξαναγίνου νύφ΄, ξέρου να προυσκυνήσου. (Εμπειρικό δίδαγμα).
Σκλί που γαυγίζ΄μιν του φοβάσι. (Άνθρωπος που λέγει πολλά μην τον φοβάσαι).
Σπίτι μ΄σπιτάκι μ΄κι σπιτουκαλυβάκι μ΄. (Καταφύγιο και σίγουρο αναπαυτήριο).
Σπίτ΄που δεν του γλέπ΄η ήλιους, του γλέπ΄η γιατρός. (Ανήλιο, σκοτεινό, ανθυγιεινό).
Σπουδαία τα λάχανα! (Ασήμαντα πράγματα).
Σπυρί, σπυρί, γιουμίζ΄του σακί. (Οικονομία, αποταμίευση).
Στάλα, στάλα του νιρό, του μάρμαρου τρυπάει. (Αποτέλεσμα υπομονής).
Στιρνή μου γνώση, να σ΄είχα πρώτα. (Εμπειρία).
Στ΄βράσ΄κουλλάει του σίδηρου. (Εκμετάλλευση ευκαιρίας).
Στ΄ν κακιά ξέρα, καλό κι του χαλάζ΄. (Συμβιβασμός).
Στου τέλους ξυρίζ΄ν του γαμπρό. (Απόδοση λογαριασμού).
Στου κουφού τ΄ν πόρτα όσου θέλ΄ς βρόντα. (Χαμένος κόπος).
Στους τυφλούς βασιλεύ΄η μουνόφθαλμους. (Εκείνος που δεν γνωρίζει πολλά ενώ οι άλλοι δεν γνωρίζουν τίποτα).
Σφάλισι του σπίτι σ΄, για να μη κάν΄ς κλέφτ΄του γείτουνά σ΄. (Προσοχή και συγουριά).
Τ
Τ΄αγώι ξυπνά τουν αγουγιάτ΄. (Δουλεύωντας μαθαίνεις).
Τα βρήκε μπαστούνια. (Δύσκολα, εκεί που τα περίμενε εύκολα).
Τα γραμμένα άγραφα δεν γίνουντι. (Τα γραμμένα απο την τύχη).
Τάζ΄λαγούς μι πατραχήλια. (Απραγματοποίητες υποσχέσεις).
Τα ίδια Παντιλάκι μου τα ίδια Παντιλί μου. (Ότι και άν κάνεις βρίσκεις αδιαφορία).
Ταίριασαν κι συμπιθέριασαν. (Όμοιος στον όμοιο).
Τα λίγα λόϊα ζάχαρι και τα καθόλου λέλι. (Η συνετή κουβέντα, και τα αποτελέσματα της σιωπής).
Τα παθήματα, μαθήματα. (Να αποφεύγουμε τα ίδια λάθη).
Τα πολλά λόγια είνι φτώχεια. (Να αποφεύουμε τη φλυαρία).
Τ΄άσπρα, κατεβάζουν τ΄άστρα. (Δύναμη του πλούτου).
Τάφος. (Άκρα εχεμύθεια).
Τα χρήματα είνι καλός υπηρέτ΄ς αλλά κακός αφέν΄ς. (Να μη είμαστε δούλοι του χρήματος αλλά καλοί διαχειριστές).
Τα ψάρια στου γιαλό κι του τηγάν΄στ΄φουτιά. (Υπερβολική βιασύνη).
Τέτοια ώρα, τέτοια λόγια. (Ακατάλληλος χρόνος).
Τ΄γνώμ΄τ΄ν έχ΄στουν κούτ΄κα (σβέρκο). (Άσκεφτος, ανόητος, επιπόλαιος).
Τ΄ς νύχτας τα καμώματα, τα βλέπ΄η μέρα κι γιλάει. (Βιαστικές, άτσαλα δουλειές της νύχτας).
Τ΄φιλία τ΄ν έχ΄στου γόνατου. (Επιπόλαιος, κακός φίλος).
Τι νέχ΄ς Γιάνν΄; Τ΄είχα πάντα. (Χασομέρης, αδιάφορος).
Τι να τουν καν΄τουν άρρουστου εφτά καπάκια τραχανά. (Λαίμαργος, αχόρταγος, κι όταν ακόμα είναι άρρωστος).
Τίνους καλύβα καίιτι; (Αδιαφορία για ότι και αν συμβαίνει).
Τί ΄νι η κάβουρας, τί ΄νι του ζ΄μί τ΄. (Όταν νείναι λίγο).
Τι σι χρειάζονταν τ΄ς σκρόφας τα τραγούδια; (Κακό μπλέξιμο).
Τ΄καρδιακλή (τολμηρού) η μάνα, κι κλαίει κι γελάει.Τ΄κιουτή (δειλού) είνι πάντα μαραμέν΄.
(Ικανοποίηση ή απογοήτευση των γονιών από τη συμπεριφορά των παιδιών τους).
Του αίμα νιρό δε γίνιτι. (Συγγένεια αίματος).
Τουν γκούβρου (σιωπηρό) τουν άνθρουπου να φοβάσι. (Ύπουλος).
Του γουμάρ΄φταίγ΄, του σαμάρ΄χτυπάς. (Μεταφορά ευθύνης, αδικία).
Του δώρου δε δωρίζιτι. (Προσωπικό χάρισμα).
Του έξυπνου πουλί, απ΄τ΄μύτ΄πιάνιτι. (Έλλειψη πονηριάς).
Τουν ζηκλιάρ΄(ζητιάνο) κουμμάτια δώσ΄τουν, τ΄ς στράτις τ΄ς ξέρ΄.
(Αγαθοεργίες χωρίς συμβουλιές).
Του ζόρ΄βγάζ΄ζ΄μί. (Η πίεση φέρνει αποτέλεσμα).
Του ήσυχου πουτάμ΄να φουβάσι. (Εννοεί τον ύπουλο άνθρωπο, ο οποίος φαίνεται ήσυχος και καλός).
Του θυμό του βραδινό κράτα τον ως του πουρνό (πρωί). (Η νύχτα φέρνει ηρεμία και περίσκεψη).
Του καλό του γκόρτσου του τρώει η γκαχιλώνα.( )
Του καλό του παλικάρ΄ξέρ΄κι άλλου μονουπάτ΄. (Εξυπνάδα, αποφυγή εμποδίων).
Του κρύου μπαίν΄μι του τσιουβάλι κι βγαίν΄μι του βιλόν΄. (Εύκολο κρυολόγημα, δύσκολη θεραπεία).
Τουν λύκου τουν βλέπ΄ τουν τουρό (ίχνη) αραδάει (ψάχνει). (Όταν δεν θέλει να δεί την αλήθεια).
Του μιγάλου ψάρ΄τρώει του μικρό. (Ο δυνατός αφανίζει τον αδύνατο).
Του μήλου κάτ΄απ΄τη μηλιά θα πέσ΄. (Η δύναμη της κληρονομικότητας).
Του μισικό του βόδ΄του τρώει η λύκους. (Ανευθυνότητα στη φύλαξη, συνεργασία).
Του μόλαβου τ΄αρνί τρώει γάλα απού πουλλές μάνις. (Ο ήσυχος, ο φρόνιμος και εργατικός έχει την εκτίμηση όλων).
Του μαναστή΄νά ΄νι καλά κι απού καλουέρ΄! (Εργοδότες να υπάρχουν και εργάτες εύκολα βρίσκουν).
Τουν αδιρφό μ΄κριμάστι, ιγώ ζαλίζουμι. (Φιλοτομαρισμός).
Το ΄να χέρ΄νίβ΄τ΄άλλου και τα δυο του πρόσουπο. (Αλληλοβοήθεια).
Του νιρό κοιμάτι, η ουχτριός όχ΄. (Επαγρύπνηση στους κινδύνους).
Τουν έφαγι του μαύρου του σκουτάδ΄. (Αδικοχαμένος, εξαφανισμένος).
Τουν ήρθι η ουρανός σφουντήλ΄. (Κατάσταση ανθρώπου μετά απο μεγάλι συμφορά).
Του Νουέμβρη κι Δικέμβρη φύτιυι καταβουλάδις. (Εποχή κατάλληλη για φύτεμα του αμπελιού).
Του πήγι πέντι-πέντι. (Φόβος, δειλός).
Του ξύλου βγήκι απ΄τουν παράδεισου. (Δίκαια τιμωρία).
Του πολύ του κύρ΄ιλέησουν του βαριέτι κι η Θιος. (Βαρετή επανάληψη).
Του ράσου δεν κάν΄τουν παπά. (Αντίθετα φαινόμενα).
Τόσου λάδ΄είχι η καντήλα τ΄. (Τέλος χρόνου ζωής).
Του στραβό του ξύλου, η φουτιά του σιάζ΄. (Τιμωρία αδιόρθωτου ανθρώπου).
Του τάξιμου δε χαλνάει αλλά του δόσιμου. (Λόγια χωρίς αντίκρισμα).
Τ΄κυνηγού του πιάτου δέκα βουλές είν΄άδειου κι μια βουλά γιουμάτου. (Δεν υπάρχει πάντα επιτυχία στη ζωή μας).
Του πουλιού του γάλα έχ΄αυτός. (Σπάνια και δυσεύρετα αγαθά).
Τουν φάν΄καν τ΄άσπρα μαύρα. (Μεγάλες αναποδιές).
Του χούι ξιχούι δε γένιτι. (Το ελάττωμα δε γίνεται προτέρημα).
Του ψάρ΄βρουμάει απ΄του κιφάλ΄.-(Κακοδιοίκηση).
Τράβα μι κι ασ κλαίου.-(Φαινομενική απροθυμία).
Τράβηξι τ΄ς ελιάς τα φαρμάκια.(Δεινοπαθήματα,βάσανα).
Τρεις λαλούν κι δυο χουρεύ΄ν. (Κακοδοιήκηση, αναρχία).
Τώρα που βρήκαμι παπά, να θάψουμι κι τ΄ς ζωντανούς. (Κακή εκμετάλλευση ευκαιρίας).
Το ΄χι τσιάκα. (Δεν καταλαβαίνει τι του γίνεται).
Υ
Φ
Φάι νύφ΄ζ΄μι (ζουμί), καλά είνι κι τα κουμάτια. (Ιδιαίτερες προτιμήσεις).
Φασούλ΄φασούλ΄γιομίζ΄του σακούλ΄. (Οικονομία, αποταμίευση).
Φάτι μάτια ψάρια κι κ΄λιά (κοιλιά) πιρίδρουμου. (Ανέχεια).
Φιλία σαν του σκύλου μι τ΄γάτα. (Συμβατική φιλία).
Φίλου φύλευε κι κώλου φύλλαγι. (Απο τους ανθρώπους που φιλοξενής να φυλάγεσε).
Φουβάτι η Γιάννης του θιριό κι του θιριό του Γιάννη. (Έλλειψη αμοιβαίας εμπιστοσύνης).
Φούρνους να μη καπνίσ΄κι κόκουτας να μη λαλήσ΄. (Κατάρα).
Φύλαξι τα ρούχα σ΄να έχ΄ς τα μ΄σά. (Μέτρα ασφάλειας).
Φύλαξι του φίδ΄του χειμώνα, να σι φάει του καλουκαίρ΄. (Αχαριστία).
Φως φανάρ΄. (Ολοφάνερο).
Χ
Χαν΄τουρό. (Αλλάζει κουβέντα).
Χαμπλουφώρτουσι κι ψιλουτραγούδα. (Ασφάλεια, σιγουριά).
Χέρ΄που δε μπουρείς να του δαγκώ΄σ, να του φ΄λάς. (Συμβιβασμός, υποχώρηση).
Χέσ΄κι η φουράδα στ΄άλων΄. (Αδιαφορία σε απειλές).
Χουρταίν η λύκους μι τα μυρμήγκια; (Άπληστος, απαιτητικός, πολυφαγάς).
Χρόνια κι ζαμάνια. (Αρκετός χρόνος που πέρασε για συνάντηση).
Χρονιάς κι χρονιά μ΄. (Ανταπόδοση, με τη σειρά).
Χτίζ΄στ΄άμμου. (Ματαιοπονία).
Χτύπα τ΄ν πόρτα να ινώσ΄του παραστάθ΄. (Υπονοούμενα).
Χουριό που φαίνιτι, κουλαούζου (οδηγό), δε χρειάζιτι. (Τα φανερά δεν κρύβονται).
Χουρίς φουτιά, καπνός δε βγαίν΄. (Αλάθητη απόδειξη).
Ψ
Ψύλλου στ΄άχυρα κυνηγάει να βρει. (Αδύνατο ακατόρθωτο).
Ω
Ώσπου να σκιφτεί η γνουμ΄κός, η παλαβός πήγι κι ήρθι. (Δισταγμός – αποφασιστικότητα).